At Gözlüklü Mezar Kazıcıları

Henüz ayrıntıları ortaya çıkmayan tahsilat sorunu yaşandığına inanılan seyrüsefer harçları için yeni bir önlem konuşulmaya başlandı. Buna göre 2015 yılında kayıtlı olan yaklaşık 176,000 araçtan 135,000’i seyrüsefer kaydı yenilemiş ve 80 milyon TL gelir elde etmiş. Kısaca ortalama 590 TL toplamış devlet kayıt yenileyen her araçtan. Potansiyel ise bu rakamlara göre 105 Milyon TL civarı (ki ödemeyenlerin seyrüseferlerinin bu civarda olduğu varsayımı ile). Öneri ise, bu gelirin akaryakıta belli bir miktar eklenmesi ile elde edilmesi.

Galericiler birliği başkanı Akın beyin önerisi litreye 10 kuruş ekleme ile her arabanın 5900 LT senelik yakıt kullanması yani aylık yaklaşık 500 LT benzin alması demek. Üstelik 176,000 aracın hepsinin de bu miktar alması demek. Bugünün benzin fiyatı ile aylık 1700 TL’lik 98 oktan benzin almak demek. Peki, 10 kuruş değil de Güneydeki fiyata denkler ve 50 kuruş eklenip bütün araçlar aylık 100 LT (dizel için 115 LT) benzin alırsa dengelenmiş olsun diyelim. Daha üstüne bir fiyatta, Rum tarafından alınabileceğini unutmayalım. Devlet seyrüseferden alacağından (eski ve yeni) vazgeçip her aracın litresi 4 TL’ye çıkan benzinden aylık 400 TL’lik benzin almasını bekleyecek. Yani yakıta %14 zam yapacak. Unutmadan hatırlatayım daha akaryakıtın satış bedeli üstüne %10 KDV eklenecek. Bu durumda kimler bunu ister kimler istemez bir bakalım.  Öncelikle bunu isteyenlere bakalım: Evde birden fazla arabası bulunanlar, az araba kullanıp çok seyrüsefer ödediğine inananlar, yüksek bedelde seyrüseferli araç sahipleri ve bir defada seyrüseferi ödemekte sorun yaşayanlar. Bu istek sahipleri bu yöntemle daha az maliyete araç sahibi olacaklarına inanlardır. Yani kazançlı çıkacaklardır. Örneğin bir Range Rover veya evde 2 araba sahibi olan birinin 2000 TL seyrüseferi olsun. Bu kadar parayı devlete vermesi için yıllık 4000 LT yakıt tüketmesi (0,50 TL artışta) gerekir. Yani ayda 1300 TL’lik benzin almalı ki bu kadar tüketmeyeceklerini biliyorlar. Buradan devletin kaybı başlıyor. Ödemede sorun yaşayan kesim ise küçük küçük benzin zammı ile öderim diye düşünüyor belki ama o kadar parayı ödeyemeyen ya gelirinden fazla değerli araba kullanıyor ya da ödemek istemiyor. İki durum da da benzinden tasarrufa gitmeye çalışacağı kesin. Yolları kim çok kullanıyor ise o ödesin diyorlar ki bu en absürdü benim için. Polisi arayan mı ya da evi yanan itfaiyeyi kullandığı için mi ödesin personel maaşlarını?

Geriye itiraz sahipleri kalıyor. Bu insanlar ise yakıt tüketimi çok olan ya da dar gelirli ucuz seyrüseferli araç kullananlar. Yakıt tüketimi çok olanlar taşımacılık, dağıtım veya ağır vasıta gerektiren iş ile uğraşanlar yanında iş ile ev arası uzak olan çalışan kesim. Destekleyen kesim diyebilir jeep kullananlar da bu gruptadır diye ama 2015 model 8 silindir benzinli Range Rover ile Honda Fit’in lt/km farkı en fazla 2 kattır (ABD Çevre bakanlığı verisi). Demek ki yakıt tüketimi oranları ile seyrüsefer fiyat oranları aynı değil (3000 TL ile 300 TL).

Akaryakıta karşı seyrüsefer
(c) Sosyal Ekonomi

Ekonomiye etkisi ise işyerlerinin bu durumda kaçınılmaz olarak taşımacılık maliyeti artacağı için zam yapma zincirleme reaksiyonu ile enflasyon artacağı kesin. Dar kesimdekiler daha da ezilecek çünkü sadece yolculuk maliyetleri %15 artmamış olacak neredeyse bütün tüketim mallarına zam gelecek. Devlete bakar isek kendi ayağına kurşun sıkacak çünkü Eşel mobil gereği enflasyonu en çok etkileyen ikinci ürün yakıtın %15 artması belki de kamuda %4 maaş artışı demek olacak ki bu da 50 milyon TL demek 2015 rakamlarına göre. 20 milyon belki daha toplarım diye yola çıkıp basit vatandaşın ve devletin masrafını çoğaltmak mı çözüm?

Bir cevap yazın